الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
14
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« كافران چنين پنداشتند كه هرگز برانگيخته نمىشوند ، بگو : آرى به پروردگارم سوگند همگى در قيامت مبعوث مىشويد ، سپس همه شما از اعمالتان و نتائج آن آگاه خواهيد شد » ! و از آنجا كه يكى از اشكالات مخالفان معاد اين بوده كه به هنگام خاك شدن بدن انسان ، و پراكنده شدن اجزاى آن در اطراف زمين ، چه كسى مىتواند آنها را بشناسد و جمع كند و به زندگى نوين باز گرداند ؟ از سوى ديگر چه كسى مىتواند حساب اين همه اعمال بندگان را در نهان و آشكار و درون و برون نگاه دارد و به موقع به اين حسابها برسد ؟ لذا در دنباله آيه اضافه مىكند او از تمام امور پنهانى با خبر است و به اندازه سنگينى ذرهاى در تمام آسمانها و نه در زمين از حوزه علم بى پايان او بيرون نخواهد بود « ( * ( عالِمِ الْغَيْبِ لا يَعْزُبُ عَنْه مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَلا فِي الأَرْضِ ) * ( 1 ) . « و نه كوچكتر از ذره ، و نه بزرگتر از آن ، مگر اينكه همه اينها در كتاب مبين ثبت و ضبط است » ( * ( وَلا أَصْغَرُ مِنْ ذلِكَ وَلا أَكْبَرُ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ ) * ) . به اين ترتيب نه پراكنده گى ذرات بدن انسانها در زمين ، و نه آميختن آن با موجودات ديگر ، و نه حتى ورود اين اجزاء در بدن ساير انسانها از طريق مواد غذايى هيچيك مشكلى براى اعاده آنها ايجاد نمىكند . اعمال آنها نيز در اين جهان باقى مىماند ، هر چند تغيير شكل مىدهد ، و او از تمام آنها به خوبى آگاه است . نظير اين تعبير در « سوره ق آيات 3 و 4 » نيز آمده است آنجا كه مىگويد أَ إِذا مِتْنا وَكُنَّا تُراباً ذلِكَ رَجْعٌ بَعِيدٌ قَدْ عَلِمْنا ما تَنْقُصُ الأَرْضُ مِنْهُمْ وَعِنْدَنا
--> ( 1 ) « يعزب » از ماده « عزوب » در اصل به معنى دور شدن از خانواده براى به دست آوردن مرتع است ، سپس به هر نوع پنهان شدن و غائب گشتن اطلاق شده است و به همين مناسبت به مردان يا زنانى كه از همسر خود دور ماندهاند « عزب » يا « عزبه » گفته مىشود .